رو به رویی با شیطنت آن لاین

 

برای پیشگیری از سوء استفاده نوجوانتان از اینترنت  چه کارهایی می توانید انجام دهید؟ روان شناسان در مورد رابطه نوجوان با اینترنت حرف های جالبی دارند.

 

دارید ذوق می کنید. نوجوانتان از شما هم بهتر کار با کامپیوتر را بلد است. برای درس خواندنش از سی دی استفاده می کند. آن لاین تست می زند. شب ها از پشت کامپیوتر بلند نمی شود و حسابی مشغول سیر و سیاحت پیشرفت علم در آن سوی آب هاست. جلو فامیل توی مهمانی پزش را می دهید. نوجوان با هوشتان شده نماد علم اندوزی. توی قرن بیست و یکم دیگر عینک داشتن نشانه دانشمندی نیست. نشستن پشت کامپیوتر شده نشانه با هوشی و به روز بودن. دارید همین فکر ها را می کنید که کامپیوتر دلبندتان خراب می شود. از یکی از دوستان که کامپیوتر را خوب می شناسد می خواهید که بیاید و کامپیوتر نوجوانتان را تعمیر کند. دوستتان شیطانی می کند و " هیستوری" کامپیوترتان را جلو شما چک می کند. نه! باورتان نمی شود که نوجوانتان در بیشتر این لحظات داشته سایت های جنسی را دید می زده است. موقعیت نا خوشایندی ست نه؟ چه کار کنیم که این موقعیت پیش نیاید یا اگر پیش آمد حل شود؟

 

در مورد روان شناسی نوجوان ها می شود به اندازه یک کتاب حرف زد. دوره ای که از زمان افلاطون به عنوان دوره تنش و طوفان یا به قول امروزی ها دوره بحران هویت مطرح بوده وهست. نوجوان دارد مرحله ای از عمرش را می گذراند که نه می خواهد به وابستگی زیاد  دوره کودکی به والدین  تن دهد و نه می تواند به اندازه بزرگتر ها استقلال داشته باشد. در این دوره گذار پر تنش، نوجوان بیش از هر چیزی به دنبال به دست آوردن استقلال در فکرهاو رفتارهایش است.  به همین خاطر او هر گونه فضایی را که به این استقلال راه دهد، می پسندد. اینترنت فضایی است که نوجوان می تواند به صورت نا شناس وارد آن شود، اطلاعاتی از دیگران بگیرد و به دیگران اطلاعات دهد.

 از طرف دیگر نوجوانی زمان بلوغ جنسی است. نوجوان با یک دنیای شگفت آور و کنجکاوی بر انگیز رو به رو شده است و می خواهد هر چه بیشتر در مورد این دنیا بداند و اطلاعاتش از همسالانش به روز تر و بیشتر باشدو اینترنت فضایی ست که در آن  برای خواندن و دیدن اطلاعات جنسی، بی نهایت صفحه قرار داده شده است.

همه این ها را گفتیم که بدانید که چه در خانه یک رایانه شخصی داشته باشید و چه نوجوالنتان از کافی نت استفاده کند، احتمال رخ دادن سناریوی بالا برای شما هم وجود دارد. اگر شما اطلاعات جنسی تان را در دوره خودتان با ورق زدن پنهانی کتاب های مربوط به آمیزش جنسی یا گپ با دوستان هم سن وسالتان کسب می کردید، نوجوان امروزی یک فضای چند بعدی به نام اینترنت دارد که با کیفیت خیلی بهتر از آن کتاب ها و چه بسا به صورت زنده این اطلاعات را به دست می آورد. اما آن کتاب های پنهانی با این صفحه های پنهانی فرق های زیادی دارند. فرق هایی که می تواند مفید یا مضر باشد.

 

نوجوان در اینترنت به دنبال چه می گردد؟

ساده لوحانه ترین جوابی که می توانیم به این سوال بدهیم این است که او دارد اطلاعات تکیلی درس های مدرسه یا دبیرستانش را جست و جو می کند و یا دارد در یک چت روم با دوستان نادیده اش بحث علمی می کند. نه! جذابیت اینترنت فراتر از این حرف هاست. روان شناسان غربی  معتقدند که نوجوان در اینترنت به دنبال چها چیز می گردند:

1.هویت یابی

2. احساس صمیمیت و تعلق داشتن

3. استقلال از والدین و در کل خانواده

4. تخلیه پرخاشگری

. احتمالا با بومی کردن این گفته ووان شناسان غربی، با چیزهای دیگری هم در کابران نوجوان ایرانی اینترنت رو به رو می شویم.درست است که  نوجوان ایرانی هم به این خاطر که می تواند یک هویت مجازی در اینترنت داشته باشد، و عده ای او را با ویژگی هایی که خودش – راست یا دروغ- می گوید بشناسند و به این ویژگی ها احترام بگذارند. ممکن است او در اینترنت با جهان بینی ها و سبک زندگی افراد دیگر آشنا شود و آن نوع جهان بینی را برای خودش هم انتخاب کند. نوجوان ایرانی هم به دنبال این گشت و گذار در دنیای مجازی افرادی با علایق و شخصیت نسبتا شبیه با دنیای خودش پیدا می کند و با آن ها احساس صمیمیت و دوستی می کند. نوجوان ایرانی هم از دنیای غالبا همراه با بکن نکن والدین می تواند به دنیایی مجازی پناه برد که استقلالش مورد احترام کاربران دیگر است. و بالاخره نوجوان ایرانی هم ممکن است گاهی عصبنیت و پرخاشگریش که از ناکامی های بیرون ناشی شده است، در قالب ناسزا و حرف های زشت در یک چت روم خالی کند و یا اگر وارد تر باشد سایت کسی را هک کند بدون این که از طرف مقابل ضربه ای ببیند.

 

اما به خاطر فضای فرهنگی خاصی که در کشور ما در خانواده ها، مدارس و اماکن عمومی و مهم تر از همه در ذهن های ما وجود دارد، معمولا بلوغ جنسی نوجوان نادیده گرفته می شود. در غرقب کاربران نوجوان ترجیح می دهند به جای این که در دنیای مجازی اطلاعات جنسی کسب کنند، در دنیای حقیقی دنبال یک شریک جنسی می گردند. البته این به آن معنا نیست که در آن سوی آب ها طرفداران سایت های جنسی وحجود ندارند، اما به نظر می رسد در فضای کنونی کابران نوجوان ایرانی به میزان بیشتری از کشورهای پیشرفته به سایت های جنسی سر بزنند.

 

در خدمت و خیانت دنیای آن لاین

شاید تصور کرده باشید که خوب این طوری که تا این جا نوشته ایم پس اینترنت جای خیلی خوبی است و نوجوان به راحتی می تواند از این دنیا استفاده کند و دوران گذارش را پشت سر بگذارد. اما متاسفانه باید بگوییم که ابنترنت چندان هم جای خوبی برای پاس کردن درس های نوجوانی نیست. به این علت ها:

1.هویت؟ کدام هویت؟

وقتی که شما در دوره های نوجوانی خودتان با یک نفر آشنا می شدید، تا هفت پشتش را می شناختید، اخلاق و رفتارش را توی کوچه و مودسه دیده بودید و او هم متقابلا شما را می شناخت. حتی اگر به سرتان می زد که بلند پروازانه یک کتاب چاپ کنید و یا مثل جودی ابوت در بابا لنگ دراز داستانی در یک مجله منتشر کنید لا اقل پایینش نام خودتان را می زدید. اما در دنیای اینترنت فضایی فراهم شده که شما می توانید بدو.ن این که کسی نام واقعی تان را بداند و یا حتی با نام یک نفر واقعی دیگر هر روز خاطرات راست و دروغ خودتان را در یک وبلاگ قرار دهید. و یا در یک مورد شایع تر با تغییر دادن نام، سن،و جنسیت خودتان آی دی های دروغینی بسازید و با همین آی دی با دیگران آشنا شوید. در صورت تکرار زیاد این پدیده خود نوجوان برای خودش هویت کاذبی می آفریند و در واقع دچار دو گانگی بین خود واقع اش در محیط واقعی و خود مجازیش می شود. دو تا هویت گاهی متضاد که از یک ذهن بیرون آمده اند. مدیریت بین این دو-  و گاهی چند هویت یعنی چند آی دی و وبلاگ- چندان کمکی به حل بحران هویت نوجوان نمی کند. صداقت داشتن در محیط مجازی یا آشنایی در دنیای واقعی بهتر می تواند، نوجوان را با بحران هویت رو به رو کند. آیا این صداقت را به نوجوانمان یاد داده ایم؟

2. دوستی خاله اینترنتی!

دقیقا به خاطر همان هویت نا مشخص، در اینترنت پایه همه صمیمیت ها هم روی آب است. شما اگر طرفتان را در دنیای واقعی ندیده باشید، هیچ وقت نمی توانید با قاطعیت سن و حتی جنسیت طرف را تشخیص دهید. صمیمیت با کسی که این قدر هویت مبهمی دارد، همیشه با خطر دروغ پردازی، بی اطمینانی و قطع رابطه همیشگی،  قرار دارد. البته نمی توان نوجوان را به طور کامل از این دوستی های اینترنتی منع کرد، پیشنهاد این که نوجوان با دوستانی که در فضای واقعی می شناسد در فضای اینترنت دوست شود، و توضیح دادن این خطر ها با مثال های ملموس می تواند نوجوانتان را هوشیارتر به محیط اینترنت بفرستد.

3. مواجه شدن با پرخاشگری اینترنتی

تنها نوجوان شما نیست که می تواند اعصاب خوردی هایش را توی یک چت روم یا توی یک وبلاگ خالی کند.کاربران عصبانی و یا احتمالا دارای مشکلات شخصیتی دیگری هم توی اینترنت قرار دارند. مواجه شدن با این کاربران با هویت، سن و جنس نا معلوم می تواند، عزت نفس نوجوانتان  را خط، خطی کند.

4. رو به رو شدن با " شکار چی بزرگسال"

ممکن است کودکان شما با یک کاربر دیگر به این گمان که یک نوجوان دیگر هم سن و سال خودش است، درد دل کرده باشد و در طی این درد دل همه اسرار خانوادگی را بر ملا کند. اما در واقع آن کار بر یک بزرگسال مریض باشد که می خواهد به هر نحوی از این اطلاعات سو استفاده کند. راه حلش این است که به نوجوانانتان بگویید به هیچ وج آدرس کامل منزل، شماره تلفن و نام خانوادگی خود را در اختیار دیگر کاربران قرار ندهند.

5. اعتیاد آن لاین!

یک نوجوان باهوش رایانه را با بازی می‌شناسد. بازی با رایانه به آشنایی با اینترنت می‌انجامد. به تدریج زمان آن لاین بودن افزایش می‌یابد و تا پاسی از شب ادامه پیدا می‌کند. کم کم می بینید نوجوان دلبندتان دیگر حاضر نیست از پای کامپیوتر بلند شود، جانش را بگیری حاضر نیست دیس کانکت شود و خلاصه انگار نافش را بسته اند به دنیای آن لاین. نوجوان شما در این صورت معتاد شده است! معتاد به اینترنت. کلمه ای که این روزها خیلی می شنوید و حتا قرار است در آینده نزدیک بشود جزء یک طبقه جدید از بیماری های روان شناختی مربوط به اینترنت.  شاید بهترین را ه پیشگیری از اعتیاد آن لاین این باشد که از همان روزهای اول قراردای بسته شود که فقط در ساعات خاصی استفاده از اینترنت  در خانه مجاز باشد تا این جذابیت، به اعتیاد پیشرونده به اینترنت منتهی نشود.

6.استفاده بیش از حد از سایت های جنسی

همان طور که اول مطلب گفتیم به خاطر فضای خاص فرهنگی کشورما از یک سو و کنجکاوی های جنسی نوجوانان از سوی دیگر، شما ممکن است هر لحظه متوجه شوید که کودکتان در سایت های پورنو غرق شده است. کودکتان ممکن است اصولا به بهانه درس، تحقیق اینترنتی برای درس عملی، یا حتی تست زدن آن لاین بنشیند پشت کامپیوتر شخصی خانه و فقط جدید ترین سایت های جنسی را جست و جو کند. شاید در حد بر طرف شدن کنجکاوی های جنسی نوجوان این قضیه طبیعی باشد اما بودن زیاده از حد در این نوع سایت ها که معمولا جاذبه های کاذبی هم دارند ممکن است کودکتان را به اعتیاد به دیدن هر گونه عکس یا فیلم اینترنتی در این زمینه بکشاند و از طرف دیگر چون راهی در آن سنین برای تخلیه تنش جنسی وجود ندارد مشکلات بعدی را به وجود آورد.

 

پدر! مادر! ما – هم- متهمیم!

البته همه تقصیر ها را نمی توان به پای تکنولوژی و یا شیطنت نوجوانان انداخت. در مقابل چیزهایی که اینترنت در قبال خریدن یک کارت اینترنت نا قابل به نوجوانتان می دهد، شما به عنوان یک پدر یا مادر چه کار کرده اید؟

1. با دنیای اینترنت آشنا شوید

چه عیبی دارد که به جای دوره های نه چندان مفید ای. دی. اس. ال اداره تان پای کلاس درس نوجوانتان بنشینید و از او اینترنت بیاموزید؟ این جور هم به عزت نفس نوجوانتان کمک می کنید و هم چم و خم دنیایی که چند ساعت از وقت شبانه روزی نوجوانتان در آن می گذرد را می شناسید. البته بهتر است کنار آن یک جای دیگر چم و خم های امنیتی کامپیوتر مثل هیستوری یا چک کردن آف لاین ها را یاد بگیرید. بالاخره ممکن است نوجوانتان شیطان باشد و فوت کوزه گری را یادتان ندهد!

2. منع نکنید!

اتصال به اینترنت جزو ملزومات هر خانه قرن بیست و یکمی است. تا همین ده سال پیش در ایران استفاده از کامپیوتر کار از ما بهتران بود و داشتن کامپیوتر در خانه یک ویژگی خاص. اما امروز کامپیوتر و مهمتر از آن اتصالش به اینترنت مثل داشتن آب ، برق، گاز و تلفن است. هزینه های خرید کارت اینترنت و اتصال به شبکه جزو هزینه های روزمره زندگی خیلی از ایرانی ها مخصوصا در شهر های بزرگ است. توی چنین فضایی اگر نوجوانتان را با وجود داشتن کامپیوتر در خانه از اینترنت منع کنید، راه های بسیاری وجود دارد که او به دنیای مجازی وارد شود. کافی نت ها، خانه دوستان و یا حتی احتمالا  سایت کامپیوتر  دبیرستان. اما وقنتی او را منع کنید او مشتاق می شود که به تاریکخانه های سر نکشیده اینترنت سر بکشد. همان چیزی که می داند شما به خاطرش از کل اینترنت محرومش کرده اید. اما اگر با این قضیه برخورد حذفی نکنید، نوجوانتان لا اقل حق انتخاب بین سایت های جنسی و سایت های دیگر را برای خودش قایل است.

3. انعطاف پذیر باشید

همه شما در نوجوانی کنجکاوی های جنسی داشته اید و می دانید که فضای ملتهب دوران بلوغ چه قدر این کنجکاوی را تشدید می کند، پس اگر دیدید نوجوانتان به یکی دو سایت جنسی هم سر کشیده،  داد و هوار راه نیندازید. مشکل وقتی بزرگ می شود که نوجوانتان دیدن این سایت ها را به تمام کارهای دیگر اینترنتی ترجیح دهد. به جای داد و هوار پیشنهاد شماره 4را انجام دهید.

4.آموزش دهید

ممکن است اطلاعاتی را که پسر یا دختر شما در مورد دغدغه های دوران بلوغش می خواهد در اینترنت پیدا کند، شما بهتر و بومی تر و با جزییات بیشتری بدانید. خوشبختانه در دوره راهنمایی کتاب های سلامت اطلاعات خوبی را به نوجوان منتقل می کنند اما ممکن است این کافی نباشد. دختران نوجوان ممکن است نگرانی های زیادی در مورد قاعدگی اولشان داشته باشند و در جست و جوی اطلاعاتی در این مورد به سایت های پورنو کشیده شوند. پسر های نوجوان هم احتمالا به دنبال  اولین احتلام شبانه شان به دنبال تکمیل اطلاعات جنسی شان می روند. بنشینید و با زبان دو تا بالغ با نوجوانان هم جنستان در این موارد صحبت کنید. آموزش مسایل جنسی می تواند پسر و دخترتان را در مقابل اتفاقات نا خوشایندی که ممکن است در کوچه و خیابان برایش رخ دهد، ایمن کند.

5. به هویت جویی و استقلال خواهی کودکتان احترام بگذارید

 شاید برای کودکان لازم باشد که کامپیوتر درا در مکانی قرار دهید که مانیتورش در دیدرستان قرار داشته باشد، اما این کار برای نوجوانان دقیقا مخالف با استقلال طلبی اوست. سعی کنید به نسبت کودکی با انعطاف پذیری بیشتری با نوجوانتان بر خورد کنید. اگر هر روز یک مسلک و یک عقیده را مطرح کرد بدانید که در بحران هویت نوجوانی قرار دارد و در مقابل عقایدش موضع سرسختانه نگیرید. بیشتر گوش بدهید و در موضع خودتان عقاید و تجربه های نوجوانی خودتان را بگویید.

 

نوشدارو بعد از مرگ آن لاین!

حتی در صورت دیدن شیطنت های اینترنتی، با احترام با نوجوانتان حرف بزنید. روان شناسان در این مورد که  در صورت دیدن هر گونه خلاف از نوجوانان چه طور باید برخورد کنیم راه حل های متفاوت و یا حتی متضادی دارند. این تنوع دیدگاه ها هم احتمالا به خاطر ویژگی های خاص نوجوانان این دوره و زمانه است. ما یک پیشنهاد داریم که هم در آن مرام شما را در نظر گرفته ایم و هم ویژگی های نوجوانتان :  اگر فکر می کنید شخصیتتان جوری ست که نگفتن به نوجوان می تواند شما را یک باروت آماده انفجار کند، حتما مستقیما این موضوع را که می دانید نوجوانتان از اینترنت استفاده ناشایست کرده است ، مستقیما با خودش در میان بگذارید. این کار باعث می شود بعدا یک فاجعه وسیع پرخاشگری ،  از ریختن خشم شما توی خودتان رخ ندهد. اما اگر صبور ترید حتی بعد از این که نوجوانتان لو رفت  اول همان راه های پنج گانه پیشگیری را امتحان کنید و در صورت تکرار مستقیما با خودش در میان بگذارید.